Publikacje:

Nieznany pies ugryzł Basię i teraz dziewczynka boi się psów. Ania ma lęk wysokości.
Podczas burzy Kasia trzyma się kurczowo spódnicy mamy. Dawid boi się ciemności.
Paweł nie chce sam zostać w domu. Jola wpada w paniczny płacz na widok krwi.
Gdy zbliża się pora kąpieli dwuletnia Zosia krzyczy i odmawia wejścia do wody.

0-2 lata
• najczęściej indywidualne, związane z osobistymi przeżyciami
• przed rozstaniem z bliską osobą (np. tzw. kryzys ósmego miesiąca)

2 lata
• słuchowe (grzmoty, odgłosy pociągu, deszczu)
• przestrzenne (przeprowadzka w nowe miejsce)
• wizualne (duże przedmioty, zwierzęta)
• przed rozstaniem

3 lata
• wizualne (osoby stare, pomarszczone, maski)
• przed ciemnością
• przed rozstaniem z rodzicami (zwłaszcza wieczorem)

4 lata
• przed ciemnością
• przed wyjściami wieczornymi rodziców z domu
• słuchowe (np. warkot silników)
• przed zwierzętami, zwłaszcza dzikimi

5 lat
• niewiele lęków, głownie wizualne
• obawa, że mama nie wróci do domu, nie odbierze z przedszkola

6 lat
• nasilenie leków
• słuchowe (nawet odgłosy owadów)
• przestrzenne (obawa przed zgubieniem się)
• przed duchami, wiedźmami, światem nadprzyrodzonym
• przed żywiołami (burza, ogień, woda)
• przed samotnością, śmiercią
• przed drobnymi ranami (drzazga, krew z nosa, zadrapanie)

7 lat
• dużo lęków, przede wszystkim wizualnych - ciemność, strychy, piwnice. Cienie staja się duchami i wiedźmami. Lęk przed wojną, szpiegami, włamywaczami, ludźmi chowającymi się w szafach albo pod łóżkiem. Strach bywa stymulowany przez radio, kino, lekturę. Lęk przed spóźnianiem się do szkoły, przed brakiem akceptacji ze strony innych ludzi.

8-9 lat
• mniej leków i nie tak intensywne. Dziecko już się nie boi wody ; mniej obawia się ciemności. Lepsza umiejętność oceny sytuacji, obawy mają swoje uzasadnienie - dotyczą własnych zdolności i możliwości porażki, szczególnie w szkole.

10 lat
• dużo lęków, choć mniej niż w wieku, który nastąpi. Największe obawy związane są ze zwierzętami - szczególnie dzikimi - i wężami. Niektóre dzieci boją się ciemności, a także wysokich pomieszczeń, ognia, przestępców "morderców", włamywaczy. Niektóre same wymieniają, czego się już nie boją: głównie ciemności, psów, nie boją się również zostać same w domu.

• Nigdy nie wyśmiewaj moich lęków - nie mów, że nie ma się czego bać, nie nazywaj mnie mazgajem czy fajtłapą.
• Nie zawstydzaj mnie przy innych, zwłaszcza przy rówieśnikach - nie mów w ich obecności o tym, czego się boję, nie nazywaj mojego kolegi dzielnym chłopcem, a mnie tchórzem i niedorajdą.
• Nie krzycz na mnie, nie niecierpliw się, nie poganiaj - Twoja nerwowość tylko podsyca mój lęk.
• Nie zmuszaj mnie do przezwyciężania lęku na siłę - na pewno nie przestanę się bać, mój lęk może się nawet nasilić.
• Nie obarczaj siebie moimi lękami - nie mów, że Ty też bałaś się psów czy ciemności - takie słowa nie pomogą w przezwyciężeniu mojego strachu.
• Przytulanka, ukochany miś lub inna zabawka są dla mnie doskonałą pomocą w przezwyciężaniu dziecięcych lęków. Dają mi poczucie bezpieczeństwa w trudnych stresowych sytuacjach. Pomagają przetrwać rozłąkę z mamą, dodają odwagi w przedszkolu i u lekarza. Są niezastąpione przy samotnym zasypianiu w mrocznym pokoju.

• Zrozumieć jego lęk.
• Pamiętać, że samo z niego wyrośnie.
• pozwolić przynajmniej przez jakiś rozsądny czas, na unikanie budzącej lęk sytuacji, zanim podejmie się próby oswojenia z nią dziecka.
• Najlepsza jest metoda "małych kroczków". Jeżeli dziecko ma lęk wysokości, wchodźcie z nim najpierw na najniższe piętra; jeżeli boi się psów, kupcie mu najpierw szczeniaka. (Takie stopniowanie nie zawsze jednak się sprawdza. Niektóre dzieci muszą zrobić od razu wielki krok).
• Kiedy nadchodzi okres fascynacji przedmiotem lub sytuacją uprzednio wzbudzającą lęk, należy umożliwić dziecku zrealizowanie pragnień, ale pod uważnym nadzorem.
• Przyjrzyjcie się lękom dziecka przez pryzmat jego osobowości. Czy boi się dziwnych dźwięków albo widoków? A może ruchu?
• W granicach rozsądku starajcie się oszczędzić mu sytuacji, które wywołują lęk.
• Zapoznajcie się z tym, czego się boją dzieci w różnych okresach rozwoju. Możecie mniej przejmować się jakimś stanem lękowym, wiedząc, że jest charakterystyczny dla danej grupy wiekowej i na ogół szybko mija.
• Jeżeli dziecko boi się jakichś ważnych, życiowych sytuacji, które jednak musi znosić, na przykład szkoły, starajcie się dociec szczegółowych przyczyn lęku.
• Jeżeli jednak lęk Waszego dziecka utrzymuje się na wysokim poziomie, nie zmniejsza wraz z upływem czasu i nie potraficie znaleźć dla niego wytłumaczenia, niezbędna może się okazać pomoc specjalisty.