Publikacje:

• Rozwiązywanie zadań arytmetycznych czasami wymaga umiejętności językowych (w szczególności zdolności do rozumienia wyrazów, które wyjaśniają dany problem), dlatego często trudności z arytmetyką powiązane są z zaburzeniami językowymi.
• Umiejętność czytania konieczna jest przy rozwiązywaniu pisemnych zadań arytmetycznych, dlatego istnieje tez związek między arytmetyką a trudnościami w czytaniu.
• Trudności w pisaniu mogą również nakładać się na trudności w arytmetyce, gdzie wymagane jest pisanie cyfr i symboli.
Problem z zapamiętywaniem cyfr może być związany z trudnościami w zapamiętywaniu wyrazów, dlatego problemy w arytmetyce mogą łączyć się z problemami w zakresie ortografii.

Rozróżnianie cyfr
Jest to zdolność do rozróżnienia, co reprezentuje dany symbol w postaci cyfry. Dziecko, które ma problemy tego typu, może napisać n p. cyfrę siedem, nie zdając sobie sprawy, że jest to cyfra, która występuje przed cyfrą osiem.

Działania arytmetyczne
Jest to zdolność do dodawania, odejmowania „dzielenia i mnożenia. Dziecko z problemami tego typu może n p, wykonywać proste operacje arytmetyczne, licząc na palcach. Może ono również przezwyciężać swoje problemy metodami, które ułatwiają liczenie.

Procesy selekcji
Jest to zdolność do wybrania odpowiedniej operacji matematycznej w celu rozwiązania problemu. Dzieci z trudnościami tego typu potrafią wykonać daną operację, n p. dodawanie lub dzielenie, kiedy jest to wyraźnie określone w zadaniu. Nie wiedza natomiast, którą operację należy wybrać, jeśli nie jest to określone w zadaniu.

Pamięć sekwencyjna
Jest to zdolność do zapamiętywania kolejności operacji potrzebnych do wykonywania zadania.

Organizacja sekwencji
Jest to zdolność do układania cyfr w odpowiednim porządku. Dzieci z trudnościami w tej dziedzinie mają problemy z nauką tabliczki mnożenia. Może to być związane z innymi problemami w dziedzinie organizacji sekwencji.

Ekspresja werbalna w matematyce
Jest to zdolność do posługiwania się pojęciami matematycznymi.

Abstrakcyjne symbole
Jest to zdolność do rozumienia symboli graficznych, które reprezentują cyfry. Dzieci z problemami tego typu mają szczególne trudności z algebrą.

Skojarzenia słuchowo - wzrokowe
Jest to zdolność identyfikowania liczb z pisanymi symbolami. Dzieci z trudnościami w tej dziedzinie mogą dobrze liczyć, ale nie potrafią odczytać liczb.

Grupowanie
Jest to zdolność do rozróżniania lub grupowania pewnych liczb czy przedmiotów. Dzieci mające problemy w tej dziedzinie muszą liczyć przedmioty pojedynczo.

Konkretne działanie matematyczne
Jest zdolność do oceny takich parametrów, jak długość lub objętość. Dzieci z problemami tego typu nie potrafią wykonać działania polegającego na dokonaniu pomiaru konkretnego przedmiotu. Jest to objaw dość nietypowy, ponieważ dla większości ludzi konkretne operacje są znacznie łatwiejsze od abstrakcyjnego liczenia.

Prawo stałości liczb
Jest to zdolność do rozumienia, że wielkość nie zmienia się wraz z kształtem. Jeśli płyn przelejemy z szerokiego, płaskiego naczynia do wysokiego i wąskiego, to ilość tego płynu pozostanie ta sama. Większość dzieci zaczyna ten problem rozumieć w pierwszych klasach szkoły podstawowej, ale zdarzają się dzieci starsze, które nie potrafią zrozumieć tej prawidłowości.

Przyporządkowanie "jeden do jednego"
Jest to zdolność do rozumienia pewnych stałych matematycznych proporcji. Dzieci, które mają z tym trudności, nie potrafią n p. rozdać trzech kostek trojgu dzieciom.

Graficzne reprezentacje cyfr
Jest to zdolność do zapamiętania i zapisania cyfr.

Interpretacje znaków arytmetycznych
Jest to zdolność do odczytywania i zrozumienia takich symboli arytmetycznych "+" i "-". Dzieci niepotrafiące odczytywać tych symboli pracują bardzo wolno i muszą się długo zastanawiać, co oznacza dany znak. W publikacjach o charakterze neuropsychologicznym można spotkać trzy typy zaburzenia kalkulii (liczenia):

1. kalkulia wynikająca z aleksji cyfr i liczb,
2. niezdolność dokonywania obliczeń arytmetycznych (anarytmia),
3. dyskalkulia typu przestrzennego (uczeń, który z łatwością rozwiązuje problem taki jak 697- 341, nie będzie w stanie rozwiązać zadania pozornie podobnego 527- 189 jak również wykonać bardziej złożonych działań matematycznych. Do rozwiązania drugiego zadania niezbędny jest "przestrzenny" element "przenoszenia", którego nie ma w pierwszym przypadku.

• Najistotniejsza jest dokładna analiza natury problemów dziecka. Jeśli dziecko ma n.p. trudności z mnożeniem, może to być rezultat trudności w zinterpretowaniu znaków, kojarzeniu słuchowo- wzrokowym, abstrakcyjnych symbolach, organizacji sekwencji, rozumieniu zadań matematycznych, funkcjach operacyjnych, procesach selekcji lub pamięci.
• Kiedy rozpoznana jest już przyczyna, można dziecku udzielić odpowiedniej pomocy. Biorąc pod uwagę różnorodność metod stosowanych w szkole, z pewnością konieczna jest rozmowa z nauczycielem. Jeśli będziesz uczyć dziecko inną metodą niż nauczyciel, możesz spowodować, że wszystko mu się pomiesza.
• Można zorganizować dla dziecka dodatkowe lekcje matematyki po szkole. Nauczyciel powinien dobrze znać się na matematyce, rozumieć, na czym polegają trudności dziecka, i wybrać takie metody, które umożliwią dziecku rozwiązanie jego problemów. Indywidualne nauczanie, gdzie nauczyciel zajmuje się tylko jednym dzieckiem, może przynieść bardzo dobre efekty.
• Z dzieckiem można również ćwiczyć arytmetykę w codziennych, życiowych sytuacjach. Należy zwracać uwagę na rzeczy zawierające jakieś liczby, zachęcać dziecko do liczenia czegokolwiek z najbliższego otoczenia (n. p. ile łyżek leży w szufladzie), robienia własnych drobnych zakupów czy grania w gry z użyciem kostki lub gotowania (odmierzania składników).
• Ważne jest również, żeby uczyć arytmetyki w sposób zachęcający i pozytywny. Próbuj uczyć dziecko, tak żeby było dla niego i dla ciebie miłą zabawą. Dzieci z trudnościami w arytmetyce często odczuwają lek przed rozwiązaniem zadania. Wielu artykułach używany jest nawet termin "lęk arytmetyczny", o czym nie pisze się przy omawianiu trudności z czytaniem czy ortografią.
• Kiedy uczysz dziecko ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się arytmetyki, często wracaj do podstaw i ucz je liczenia, odejmowania i dodawania. Wykazują dużą inwencję wynajdywaniu atrakcyjnych sposobów prowadzenia zajęć. Jest to istotne, ponieważ wpływa na podniesienie samooceny dziecka. Jeśli czuje się ono zadowolone, uczy się znacznie szybciej.
• Dziecku, które ma trudności z liczeniem, może pomóc kalkulator. Decyzja o używaniu kalkulatora powinna być podjęta nauczycielem.
• Dziecko, które z powodu trudności w wykonywaniu działań arytmetycznych cofa się w rozwoju, może mieć dużą korzyść z kalkulatora. Jeśli jednak kalkulator zostanie użyty zbyt wcześnie, dziecko może stracić naturalną zdolność do liczenia w pamięci.
• Istnieje dużo programów komputerowych, które uczą arytmetyki, jak również praktycznych gier usprawniających liczenie.
• Dziecko powinno przechodzić do kolejnego etapu nauki, kiedy dobrze już opanowało etap poprzedni.

• Etap I: cyfry, liczenie ugrupowanie, przyporządkowywanie, ustawienie w odpowiednim porządku
  Najpierw dzieci muszą nauczyć się liczyć i rozpoznawać cyfry. Powinny nauczyć się sortować przedmioty w grupy, a potem umieć rozdzielać według koloru, wielkości czy kształtu. Powinny również nauczyć się układać cyfry w określonym porządku.
• Etap II: dodawanie, odejmowanie, dzielenie, mnożenie
  Dodawanie jest formą liczenia (2+2 można powiedzieć inaczej: zacznij od dwóch, a następnie policz jeszcze następne dwa). Dzieci mogą potrzebować do tego konkretnych przedmiotów (klocków czy palców). Odejmowanie jest liczeniem do tylu (5-2 można powiedzieć inaczej : zacznij od pięciu, a następnie policz dwa do tyłu). Dzieci często uczy się odejmowania i dodawania przy pomocy odpowiednich tablic. Dzieci często zachęca się do uczenia przez łączenie dodawania z mnożeniem przed użyciem tabliczki mnożenia ( 2x3 to inaczej dodanie dwa razy liczby trzy). Iloraz przedstawiony jest jako dzielenie ( n p. 8 : 2 to znaczy, że osiem jabłek trzeba podzielić między dwoje dzieci).
• Etap III: miara, kształt, czas, pieniądze
  Mierzenia najlepiej jest nauczyć dziecko przez doświadczenie. Przedmiot mierzy się pod względem długości, objętości i ciężaru. Uczenie znaczenia takich terminów, jak objętość, pojemność, kształt, kąt, czas, pieniądze, sprawdza się najbardziej przez ćwiczenia praktyczne.

1. Selikowitz M. : "Dysleksja" Prószyński i S-ka. W- wa 1999r.
2. Walsh K. : "Neuropsychologia kliniczna" wyd. Naukowe PWN, W-wa 2000.