Publikacje:

Magdalena Wasylewicz, marzec 2004, Brzozowska Gazeta Powiatowa
Rozwój sprawności manualnej i ruchowej a sprawność artykulacyjna dzieci w wieku przedszkolnym

Problem prawidłowego rozwoju mowy dziecka, w szerokim jego rozumieniu jest przedmiotem analizy psychologów, pedagogów, psychiatrów, logopedów, socjologów, itp. Dużo mówi się na temat roli prawidłowej wymowy u dzieci w wieku przedszkolnym. Nie wszyscy jednak wiedzą, że równie ważny jest ogólny rozwój motoryczny dziecka. Mówiąc o rozwoju motorycznym dziecka mam na myśli rozwój motoryki manualnej i ruchowej.

Sprawność ruchowa to ruchy swobodne i lokomocyjne jak: chód, bieg, skoki, wspinanie się i inne formy przystosowania się do warunków terenu, wyrażające się w pokonywaniu różnych przeszkód: krawężników, schodów, rowów, wzniesień itp. Sprawność ruchowa to szybkość, płynność ruchów. Oprócz wymienionych umiejętności, które zalicza się do motoryczności sportowej, dzieci w wieku przedszkolnym przyswajają liczne, inne, nieraz złożone ruchy należące do motoryczności produkcyjnej i samoobsługowej. Są to czynności sprzątania, nakrywania do stołu, ubierania się, przybijania, malowania, a nawet mycia. Sprawność manualna u dzieci związana jest z wieloma czynnikami takimi jak: odpowiednie napięcie mięśniowe, odpowiednia szybkość ruchów np. dłoni, palców, właściwa koordynacja wzrokowo-ruchową i odpowiednie tempo czytania.

Są to niezmiernie ważne czynniki, ponieważ z chwilą ich zaburzenia utrzymuje się mała precyzja, kurczowe trzymanie ołówka, częste współruchy, trudności w majsterkowaniu, wycinaniu, zapinaniu guzików. Ponadto dzieci ze stwierdzoną niezręcznością manualną mają trudności w rysowaniu, pisaniu, stąd widzimy u nich brzydkie pismo, brak połączeń między literami, zmiany wielkości i kąta nachylenia pisma, wolne tempo pisania, kleksy, pogięte kartki, liczne skreślenia i poprawki. Sprawność manualna i ruchowa jest więc istotnym czynnikiem, jeśli chodzi o realizowanie wymagań szkolnych.

Prawidłowe kształtowanie się i prawidłowy rozwój motoryczny dziecka w wieku przedszkolnym stanowi podstawę kształtowania się i rozwoju jego osobowości, jak również decyduje o dojrzałości szkolnej. W parze z rozwojem motorycznym dziecka postępuje rozwój mowy (motoryki artykulacyjnej).

Prawidłowo ukształtowane narządy artykulacyjne umożliwiają swobodne słowne porozumiewanie się między ludźmi, natomiast rozwój manualny i ruchowy ułatwia wykonywanie prostych zadań, szybkie nabywanie umiejętności samoobsługowych, rozwija precyzję ruchów, kształtuje napięcie mięśniowe, kształtuje ogólną zręczność.

Na podstawie przeprowadzonych badań wśród dzieci w wieku przedszkolnym można mówić o ścisłej zależności pomiędzy poziomem sprawności motoryki dużej i małej (ruchowej i manualnej), a motoryki artykulacyjnej.

Jeśli u dziecka obserwuje się obniżony poziom sprawności w zakresie motoryki małej i dużej to zaburzona może być motoryka artykulacyjna. Jeśli natomiast ogólna sprawność motoryczna jest wysoka, to wysoki jest także poziom sprawności narządów mowy. Dobrze jest więc stymulować, pobudzać u dzieci rozwój wszystkich tych sprawności równocześnie. Istotną formą pobudzającą rozwój dziecka jest zabawa. Jest to swoista forma autokomunikacji, dzięki której dziecko wykonuje określone czynności ruchowe i słowne. Poprzez zabawę możemy korygować pewne braki sprawnościowe dziecka.

Podobnie rzecz się ma z wszelkiego rodzaju pracami domowymi. Udział dziecka w pracy domowej jest nie mniej ważny dla jego rozwoju niż zabawa. Proste prace domowe kształtują bowiem, oprócz pozytywnych cech charakteru i usposobienia, również spostrzegawczość, uczą zaradności, a przede wszystkim usprawniają ręce: dłonie i palce. Dlatego jeżeli dziecko ma problemy z prawidłową wymową i małą sprawnością narządów mowy należy przyjrzeć się ogólniej sprawności motorycznej dziecka. Im bardziej dziecko jest samodzielne w działaniu, aktywne i im chętniej bierze udział w życiu grupy, tym jest bardziej sprawne pod względem intelektualnym i merytorycznym.

Oto kilka ćwiczeń kształcących sprawność manualną:

lepienie z plasteliny,
wydzieranka z papieru kolorowego,
dokończenie szlaczków,
łączenie kropek.

[Przykłady dostępne w Brzozowskiej Gazecie Powiatowej]

Imieniny

Dziś świętujemy imieniny: Kryspiny, Norberta, Sabiny. Wszystkiego najlepszego!

Godzina

Kalendarz

Pn	Wt	Sr	Cz	Pt	So	Nd
	1	2	3	4	5	6
7	8	9	10	11	12	13
14	15	16	17	18	19	20
21	22	23	24	25	26	27
28	29	30	31