Publikacje:

Józefa Rzepka, kwiecień 2003, Wiadomości Brzozowskie
Czym jest zespół ADHD?

ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi. Dziecko z nadpobudliwością psychoruchową ma za mało zdolności do wewnętrznej kontroli i hamowania. Najważniejsze objawy zespołu ADHD, to:

nasilone zaburzenia uwagi, czyli niemożność jej skoncentrowania,
nadmierna impulsywność,
nadmierna ruchliwość.

Tak więc dziecko nadpobudliwe jest zawsze lub prawie zawsze nieuważne i impulsywne. W niektórych przypadkach zespół nadpobudliwości psychoruchowej wiąże się z mikro-uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego. Ponieważ uwaga i kontrola zachowań wymaga współdziałania wielu ośrodków w mózgu, objawy nadpobudliwości mogą towarzyszyć każdemu uszkodzeniu mózgu itp. Inne przyczyny pojawienia się zespołu ADHD to dziedziczność, nadużywanie przez matkę w ciąży alkoholu, narkotyków i leków. Badania wykazały, że u dzieci z ADHD gorzej pracują płaty czołowe i ich połączenia z innymi strukturami mózgu, zaburzona jest także równowaga pomiędzy noradrenaliną i dopominą (są to podstawowe przekaźniki mózgowe, tzw. neurotransmitery). Zaburzenia w zachowaniu pojawiają się z reguły przed 7 rokiem życia, a nawet ok. 2 roku życia. Natomiast nagłe pojawienie się objawów nadpobudliwości w późnym wieku należy wiązać z inną jednostką chorobową, która wymaga dokładnego postępowania diagnostycznego.

Czym młodsze dziecko, tym wyraźniejsze są objawy nadruchliwości i kłopoty z kontrolą impulsów. U starszych zaś na pierwszy plan wysuwają się problemy z koncentracją uwagi. Stwierdzono, iż u chłopców częściej występują objawy z przewagą nadpobudliwości (nadmierna ruchliwość i impulsywność), z kolei u dziewczynek - zaburzenie koncentracji uwagi.

Dzieci z ADHD są dla rodziców frustrującym i sprawiającym wiele problemów wyzwaniem. Oto wypowiedź takiego dziecka:

"Codziennie słyszę w szkole, w domu, iż moje zachowanie jest okropne, ciągle wiercę się na krześle, w ławce, przed telewizorem, przeszkadzam w prowadzeniu lekcji, nie pozwalam mamie spokojnie porozmawiać, a nad najprostszym zadaniem domowym siedzę dwie godziny, gdy moja młodsza siostra rozwiązała je w ciągu kwadransa... zanim się zastanowię, to burzę budowaną od trzech godzin wieżę z klocków lub układane puzzle..."

Tak też zwykłe codzienne czynności zdarza się dzieciom nadpobudliwym wykonywać kilkakrotnie dłużej niż innym dzieciom, a drobne niepowodzenia wzbudzają poważne wybuchy złości. W ich zabawach natomiast przeważa element ruchowy. Często angażują się w niebezpieczne i ryzykowne przedsięwzięcia. Stąd liczne urazy, skaleczenia i złamania. Dzieci nadpobudliwe mają kłopoty z przewidywaniem następstw swojego postępowania oraz z zaplanowaniem swojej pracy. Nie potrafią podporządkować się grupie, bywają agresywne, łatwo je sprowokować lub pozłościć. Ich osiągnięcia szkolne są przeważnie poniżej ich potencjalnych możliwości (często mają dość wysoki iloraz inteligencji). Z reguły mają mało serdecznych kolegów i przyjaciół, ponieważ ich zachowanie drażni rówieśników. Izolacja dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej od rówieśników nie jest wskazana, gdyż może prowadzić do rozwoju depresji, powstawania uzależnień, zwiększa też ryzyko popełnienia samobójstwa.

W okresie dojrzewania pojawiają się nowe konflikty. A oto niektóre z nich: bunt przeciwko normom i zasadom postępowania, poszukiwanie autorytetów poza domem, własne tajemnice, pierwsze uczucia, krytyka wszystkich, poczucie krzywdy, niska samoocena. Są to problemy natury emocjonalnej, społecznej i kłopoty szkolne.

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej może trwać latami. Na podstawie badań stwierdzono, iż w 70% objawy zespołu ADHD utrzymują się do okresu dojrzewania, a w 30-50% występują w dorosłym życiu. Częściej z zespołu ADHD wyrastają chłopcy niż dziewczęta. Pozostają jednak wspomniane wcześniej problemy emocjonalne, trudności w nauce i w kontaktach z ludźmi.

Jak można pomóc dziecku z nadpobudliwością?

Na lekcji należy go sadzać w pierwszej ławce, z dala od okna, w towarzystwie spokojnego kolegi, zwracać się często do niego w czasie lekcji. Pokierować jego nadmierną energią tak, aby jak najmniej przeszkadzało innym (np. wysłać po kredę, mapę). Trzeba je zachęcać do zajęć sportowych, by mogło biegać, skakać, wspinać się, jeździć rowerem, grać w piłkę, a przy tym uczyć się zasad zachowania. Ogromnie ważna jest akceptacja dziecka, zwłaszcza przez rodziców i wiara, że ono stara się lecz nie może na dłużej skupić uwagi. To nie znaczy, że jest niegrzeczne. Podczas odrabiania zadań domowych należy ograniczyć ilość bodźców dochodzących do dziecka - uporządkowany pokój, biurko, spokojny kolor ścian, wyłączone grające sprzęty. Wskazane są przy tym częste kilkuminutowe przerwy. Należy pozwolić pracować we właściwym mu czasie.

Kompleksowa specjalistyczna pomoc dziecku z nadpobudliwością psychoruchową powinna obejmować:

oddziaływanie psychospołeczne (wyjaśnianie istoty zaburzeń, poradnictwo w zakresie metod wychowawczych),
psychoterapia (terapia indywidualna, grupowa, terapia rodzin),
farmakoterapia (stosowanie leków).

Imieniny

Dziś świętujemy imieniny: Kryspiny, Norberta, Sabiny. Wszystkiego najlepszego!

Godzina

Kalendarz

Pn	Wt	Sr	Cz	Pt	So	Nd
	1	2	3	4	5	6
7	8	9	10	11	12	13
14	15	16	17	18	19	20
21	22	23	24	25	26	27
28	29	30	31