Publikacje:

Józefa Rzepka, wrzesień 1997, Wiadomości Brzozowskie
Dziecko leworęczne

Na ogół ludzie posługują się sprawniej jedną ręką i w ok. 90% jest to ręka prawa. Praworęczność to jedna z podstawowych cech ludzkich. Związana jest z funkcjonowaniem mózgu. U praworęcznych dominuje lewa półkula, która odpowiada za ruchy prawej, sprawniejszej ręki. U leworęcznej mniejszości zaś dominująca jest półkula prawa. Prawo - lub leworęczność ma swoje uzasadnienie genetyczne, dlatego też leworęcznym nie można się stać - człowiek rodzi się leworęczny. Istnieje również jakiś związek leworęczności z płcią, bowiem wśród chłopców jest ok. 12,7% leworęcznych, a wśród dziewcząt ok. 9,6%. Leworęczni stanowią jedną z największych na świecie, liczącą ok. 400 milionów, mniejszość. Są więc grupą bardzo liczną, a mimo to, w społeczeństwie nadal istnieje do nich niechętne nastawienie. Być może dlatego, że słowo "prawy" kojarzy się we wszystkich językach z prawością poprawnością czy prawidłowością. Przeciwnie zaś słowo "lewy". Również technika faworyzuje praworęcznych - wszelkie urządzenia dostosowane są do pracy prawą ręką. Leworęczni zmuszeni są więc radzić sobie z utrudnieniami, jakie stwarza im praworęczna większość.

Niemowlęta na ogół w równym stopniu posługują się obiema rękami. Pod koniec pierwszego roku życia dokonuje się podział czynności wykonywanych przez rękę dominującą (najczęściej prawą) i pomocniczą. Już ok. 3 roku życia można z pewnością stwierdzić, którą rękę preferuje nasze dziecko. W większości osoby leworęczne są lewostronne tzn. dominuje u nich również lewe oko i lewa noga. Bywa też lateralizacja skrzyżowana (np. lewooczność, praworęczność i prawonożność) lub niejednorodna (np. prawooczność, leworęczność i obunożność), co komplikuje zwłaszcza naukę czytania i pisania. Rodzice i wychowawcy powinni okazać szczególnie dziecku leworęcznemu wiele tolerancji i cierpliwości. Dziecko takie musi stopniowo przyzwyczaić się do funkcjonowania w świecie urządzonym przez i dla praworęcznych. Już w przedszkolu napotyka na trudności, gdy usiłuje wycinać nożyczkami, które skonstruowano z myślą o praworęcznych. Problemem jest nauka czynności przez naśladownictwo (np. wiązanie sznurowadeł). Pisanie pierwszych liter i wyrazów wymaga pokonywania ogromnego trudu. Dziecko musi pisać jakby w odwrotnym, niż właściwy dla jego mózgu, kierunku. Bardzo ważną rzeczą jest nauczenie dziecka, odpowiedniego dla leworęcznych, trzymania pióra. Wówczas ręka tak szybko się nie męczy, a pismo jest bardziej kształtne. Dziecko leworęczne, by miało więcej swobody ruchów, powinno siedzieć w ławce najlepiej z innym dzieckiem leworęcznym, albo z lewej strony ławki - jeśli sąsiad pisze prawą ręką. Lampkę na biurku należy ustawić tak, by światło padało z prawej strony. Lewa ręka podczas pisania nie powinna być zbyt mocno zgięta do wewnątrz, bo wtedy dziecko pracuje nie tylko mięśniami dłoni i przedramienia, ale obciąża ponadto ramię i staw barkowy, szybko męcząc się.

By pisać równo i uniknąć rozmazywania liter, linia pisma powinna zawsze pozostawać ponad ręką piszącą tak, jak u osoby praworęcznej, a nie chować się pod dłonią. W żadnym wypadku nie należy wymuszać na dziecku posługiwania się ręką prawą, gdyż postępowanie takie przynosi często opłakane skutki, np. jąkanie, trudności w wysławianiu się, w koncentracji uwagi i popełnianie błędów ortograficznych.

Pamiętajmy, że u dziecka leworęcznego prawa półkula dominuje i jest wyspecjalizowana w koordynacji skomplikowanych ruchów piszącej lewej ręki. Wymuszając praworęczność ingerujemy w funkcjonowanie mózgu, przekazując pewne funkcje lewej - słabszej i gorzej do tego przystosowanej półkuli.

Utwierdzajmy leworęczne dzieci w przekonaniu, że w niczym nie są gorsze od praworęcznych. Leworęczność nie jest z całą pewnością chorobą upośledzeniem, czy piętnem i nie należy wstydzić się tej cechy. Wiele wybitnych postaci, jak Michał Anioł, Tyberiusz, Charlie Chaplin było leworęcznych. Nie trzeba więc wywierać presji, ale najlepiej pozostawić dziecku swobodę w wyborze ręki w czynnościach grafomotorycznych i ćwiczyć częściej wybieraną.

Imieniny

Dziś świętujemy imieniny: Kryspiny, Norberta, Sabiny. Wszystkiego najlepszego!

Godzina

Kalendarz

Pn	Wt	Sr	Cz	Pt	So	Nd
	1	2	3	4	5	6
7	8	9	10	11	12	13
14	15	16	17	18	19	20
21	22	23	24	25	26	27
28	29	30	31